۱ . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمٰنِ الْهِرَوِيُّ، قالَ: سَمِعْتُ الْمَنْصُورَ یَقُولُ: ثَلاثَةٌ یَتَیَمَّمُونَ: الْمَرِیضُ الَّذِي یَضُرُّهُ الْماءُ وَ الْمُسافِرُ الَّذِي لَیْسَ عِنْدَهُ ماءٌ وَ الْحاضِرُ الَّذِي یَطْلُبُ الْماءَ فَلا یَجِدُهُ إِذا خافَ الْفَوْتَ وَ ذٰلِكَ قَوْلُ اللّهِ تَعٰالیٰ: ﴿وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَىٰ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا، قُلْتُ: أَلَیْسَ عَلَی الْمُسافِرِ الَّذِي لَیْسَ عِنْدَهُ ماءٌ أَنْ یَطْلُبَهُ؟ قالَ: لا.

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور می‌فرماید: سه کس هستند که تیمّم می‌کنند: بیماری که آب به او ضرر می‌رساند و مسافری که آب نزد او نیست و حاضری که آب را می‌جوید ولی نمی‌یابد هنگامی که از فوت شدن (نماز) بترسد و این سخن خداوند بلندمرتبه است که فرموده است: «و اگر بیمار بودید یا در سفری بودید یا یکی از شما از قضاء حاجت آمد یا با زنان نزدیکی کردید، پس آب نیافتید، پس با خاکی پاک تیمّم کنید»[۱]، گفتم: آیا بر مسافری که آب نزد او نیست واجب نیست که آن را بجوید؟ فرمود: نه.

۲ . أَخْبَرَنا هاشِمُ بْنُ عُبَیْدٍ الْخُجَنْدِيُّ، قالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ الْمُسافِرِ تُصِیبُهُ الْجَنابَةُ وَ لَیْسَ مَعَهُ ماءٌ أَیَخْرُجُ فِي طَلَبِهِ؟ قالَ: لَیْسَ عَلَی الْمُسافِرِ طَلَبُ الْماءِ وَلٰکِنْ إِذا کانَ مَعَهُ ماءٌ فَلْیَغْتَسِلْ وَ إِذا لَمْ یَکُنْ مَعَهُ ماءٌ فَلْیَتَیَمَّمْ، قُلْتُ: فَإِنَّهُ یَسْأَلُ عَنْهُ فَیُقالُ: إِنَّ الْماءَ فِي الْقَرْیَةِ وَ هِيَ قَرِیبَةٌ مِنْهُ، أَیَذْهَبُ إِلَیْها فَیَغْتَسِلُ؟ قالَ: إِنْ لَمْ تَکُنْ عَلیٰ طَرِیقِهِ فَلا.

ترجمه‌ی گفتار:

هاشم بن عبید خجندی ما را خبر داد، گفت: از منصور درباره‌ی مسافر پرسیدم که دچار جنابت می‌شود، در حالی که به همراه او آب نیست، آیا در جستجوی آن برود؟ فرمود: بر مسافر جستجوی آب نیست، بلکه هرگاه به همراه او آب بود، باید غسل کند و هرگاه به همراه او آب نبود، باید تیمّم کند، گفتم: او درباره‌ی آن سؤال می‌کند، پس گفته می‌شود که آب در قریه است و قریه به او نزدیک است، آیا به سوی آن برود و غسل کند؟ فرمود: اگر آن بر سر راه او نیست نه.

شرح گفتار:

برای خواندن شرح این گفتارهای نورانی و آشنایی با احکام تیمّم در اسلام، به پرسش و پاسخ ۲۹۰ مراجعه کنید.

↑[۱] . نساء/ ۴۳